| Inhaltsverzeichnis | 6 |
|---|
| Vorwort???????????????????????????? | 10 |
|---|
| ERSTER TEIL – EINLEITUNG – DIE IMAGO EINES KAISERS | 12 |
|---|
| 1. Aspekte der Herrschaftsdarstellung???????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????? | 13 |
| 2. Das Akzeptanzsystem?????????????????????????????????????????????????????????? | 18 |
| Die Senatoren???????????????????????????????????????? | 22 |
| Die Plebs Urbana?????????????????????????????????????????????? | 25 |
| Das Heer?????????????????????????????? | 27 |
| 3. Mechanismen der Kommunikation – Das Affirmative Fordern | 31 |
| 4. Das Konzept der Imago?????????????????????????????????????????????????????????????? | 36 |
| ZWEITER TEIL – VOM RHEIN NACH ROM – DER REGIERUNGSANTRITT | 44 |
|---|
| 1. Einleitung???????????????????????????????????????? | 45 |
| Die kaiserliche Abwesenheit???????????????????????????????????????????????????????????????????? | 49 |
| 2. Der erste Kontakt – ut primus nuntiaret excessum Nervae | 55 |
| 3. Antizipation und Fehleinschätzung – Die ersten Münzemissionen | 57 |
| 4. Plinius beglückwünscht den Kaiser – et privatim et publice opto | 63 |
| 5. Providentia Senatus – Von wem erhielt der Kaiser seine Herrschaft? | 79 |
| 6. Gesandtschaften und die Rede des Dion Chrysostomos???????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????? | 89 |
| 7. Plinius bedankt sich – initia felicissimi principatus | 94 |
| Securitas und Felicitas???????????????????????????????????????????????????????????? | 102 |
| 8. Plinius will sichergehen – cupio facta mea probare sanctissimis moribus tuis | 109 |
| 9. Traian am Rhein – Warum kam der Kaiser nicht nach Rom? | 114 |
| 9.1. Die Notwendigkeit einer militärischen Imago?????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????? | 114 |
| 9.1.1. falsi triumphi – Domitian als Opfer seiner eigenen Imago | 114 |
| 9.1.2. patricio et consulari et triumphali patre genitus – Traianus Pater | 122 |
| 9.1.3. Die militärische Imago Traians bis zum Jahre 98?????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????? | 124 |
| 9.2. Die Befriedung Germaniens?????????????????????????????????????????????????????????????????????????? | 131 |
| 9.3. Die Germania des Tacitus???????????????????????????????????????????????????????????????????????? | 135 |
| 9.3.1. Ein Exkurs – Der geographische Raum ‚Germania’ | 137 |
| 9.3.2. Motive der taciteischen Darstellung?????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????? | 138 |
| 9.3.3. Die politische Funktion des Traktats im Jahre 98???????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????? | 148 |
| 9.3.4. Die Germania im Rahmen der traianischen Herrschaftsdarstellung???????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????? | 150 |
| 9.3.5. Fazit?????????????????????????????????????? | 153 |
| 10. Der Friedensschluss in Pannonien?????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????? | 156 |
| 11. Plinius als Patron – indulgentiam tuam plenissimam experior | 159 |
| Ein Exkurs zur vierten Epistel des zehnten Buches???????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????? | 172 |
| 12. Das Donativ – aequati sunt enim populo milites | 181 |
| 13. Plinius ersucht um Urlaub – ad munificentiam cohortatus | 184 |
| 14. Plinius erwartet den Kaiser – exoptatissimus adventus | 199 |
| DRITTER TEIL – DER PANEGYRICUS – EIN MEDIUM DES SENATORISCH-KAISERLICHEN KONSENSES | 214 |
|---|
| 1. Einleitung???????????????????????????????????????? | 215 |
| 2. In hac nota, vulgata, dicta sunt omnia – Die Publica Gratiarum Actio | 218 |
| 2.1. officium consulatus – Der Vortrag im Senat | 220 |
| 2.2. Der Panegyrische Mechanismus???????????????????????????????????????????????????????????????????????????????? | 225 |
| 2.2.1. Adressaten und Themen?????????????????????????????????????????????????????????????????????? | 225 |
| 2.2.2. non dicturi nisi fecerit –Den Kaiser auffordern?????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????? | 232 |
| 2.2.3. illud additum a nobis Optimi cognomen – Koordinaten einer Herleitung | 241 |
| 2.3. Die modestia des bonus civis – Eine Rezitation im Kreise der Amici | 248 |
| Ein Exkurs – Die Lesung als sozialer Raum senatorischer Standeskontrolle | 250 |
| 3. Traians militärische Imago???????????????????????????????????????????????????????????????????????? | 260 |
| 3.1. contecti caedibus campi – Die Imago des Heros | 261 |
| 3.1.1. aequata dis immortalibus potestas – Eine Annäherung | 261 |
| 3.1.2. Traian an der Donau?????????????????????????????????????????????????????????????????? | 262 |
| 3.1.3. Non times bella nec provocas – Die Vision eines Triumphes | 265 |
| 3.2. imperatorem commilitonemque miscuis – Die Imago des Commilito | 271 |
| milites nihil a plebe tranquillitate differebant – Die Heimkehr | 274 |
| 3.3. Der Weg zur Macht?????????????????????????????????????????????????????????? | 279 |
| 3.3.1. necdum imperator, necdum dei filius – Die Jugend Traians | 280 |
| 3.3.2. Von Spanien nach Germanien – Das Hercules-Paradigma | 285 |
| 3.3.3. recusabas imperare – Prätorianeraufstand und Adoption | 288 |
| 4. Fazit?????????????????????????????? | 293 |
| VIERTER TEIL – DAS TRAIANSFORUM – DER STEINERNE TRIUMPH | 298 |
|---|
| 1. Einleitung???????????????????????????????????????? | 299 |
| 2. Die Lesbarkeit des Traiansforums – Eine methodische Vorbemerkung | 301 |
| 3. Bauliche Bestandaufnahme – singularis sub omni caelo structura | 310 |
| 4. Die städtebauliche Relevanz des Forums???????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????? | 317 |
| 5. Architektonische Zitate und die Frage der Nutzung?????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????? | 319 |
| 5.1. Die Feldlager-Architektur?????????????????????????????????????????????????????????????????????????? | 320 |
| 5.2. Das Templum Pacis?????????????????????????????????????????????????????????? | 322 |
| 5.3. Das Augustusforum?????????????????????????????????????????????????????????? | 326 |
| 6. Die Transformation der Visiotypen?????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????? | 330 |
| 6.1. Monumente und ihre Betrachter?????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????? | 330 |
| 6.2. Der Equus Traiani – Exempla virtutis | 337 |
| 6.2.1. Die Quadriga des Augustus – quae mihi ex SC positae sunt | 337 |
| 6.2.2. Der Equus Domitiani – quae moles Latium complexa forum | 339 |
| 6.2.3. Equus Traiani – stabulum tale condi iubeto, si vales | 343 |
| 6.3. Imagine
|