| Einleitung | 15 |
|---|
| I Forschungsstand und Problemhorizont | 15 |
| II Wissensaustausch und Buchmarkt: Gruppenbildung, regionale Streuung und mäzenatische Verflechtungen | 19 |
| III Paracelsus als Autor der europäischen Renaissance: Internationalisierung, Platonisierung und conciliatorische Akademisierung | 29 |
| IV Paracelsus als Fiktion: fingierte und fiktive Briefe von und an Paracelsus | 38 |
| V Urbane Kontroversen, regimentale Verfolgung und Wege in den Ruin | 41 |
| VI Paracelsus und die neue Frömmigkeit zwischen Restauratio und Apokalypse: im Vorfeld Jakob Böhmes und der Rosenkreuzerbewegung | 48 |
| Dokumente frühneuzeitlicher Naturphilosophie in Deutschland | 56 |
|---|
| Nr. 95 Johann Hiller an Kurfürst August von Sachsen, 21. Dezember 1569 aus: Ms | 57 |
| Nr. 96 Johann Hiller an Kurfürst August von Sachsen, Anfang 1570 aus: Ms | 71 |
| Nr. 97 Johann Hiller an Kurfürst August von Sachsen, 17. März 1570 aus: Ms | 83 |
| Nr. 98 Johann Hiller an Leonhard Thurneisser, 2. Mai 1579 aus: Ms | 85 |
| Nr. 99 Jonas Freudenberg an Johann Hiller, 22. Mai 1581 aus: Ms | 89 |
| Nr. 100 Adam Schröter an Albert Laski, 1. Mai 1569 aus: Paracelsus, ARCHIDOXAE [...] Libri X, hrsg. und ins Lateinische übersetzt von A. Schröter, Krakau 1569 | 109 |
| Nr. 101 Lambert Wacker (1.) an Kurfürst Joachim II. von Brandenburg, 7. Mai 1569, (2.) an Herzog Johann Albrecht I. von Mecklenburg, 5. April 1570 aus: Ms | 189 |
| Nr. 102 Salomon Trismosin an Paracelsus (1515), zweite Hälfte des 16. Jh.s aus: Ms | 233 |
| Nr. 103 Ps.-Wilhelm von Hohenheim an Paracelsus, zweite Hälfte des 16. Jh.s aus: Ms | 253 |
| Nr. 104 Ps.-Paracelsus an Wilhelm von Hohenheim, zweite Hälfte des 16. Jh.s aus: Ms | 262 |
| Nr. 105 Ps.-Paracelsus an Augustin Sattler (1540), 1560er Jahre aus: Paracelsus, Metamorphosis, hrsg. von Adam von Bodenstein, Basel 1574 | 266 |
| Nr. 106 Ps.-Paracelsus an Johann Winckelsteiner (1537), vor 1572 aus: Paracelsus, Metamorphosis, hrsg. von Adam von Bodenstein, Basel 1572 | 280 |
| Nr. 107 Ps.-Paracelsus an Bartholomäus Korndorfer (1537), um 1570 aus: Ms | 293 |
| Nr. 108 Ps.-Paracelsus an einen Gelehrten (verfaßt von S. Franck, 1531 | Paracelsus zugeschrieben um 1565/90) aus: Ms |
| Nr. 109 Petrus Severinus, Epistola scripta Theophrasto Paracelso, Basel (1570/71) | 337 |
| Nr. 110 Georg Forberger an Hans Heinrich vom Rhein, 20. Februar 1574 aus: Paracelsus, Das sechste Buch in der artznei. Von den Tartarischen oder Steinkranckheiten/ das ist von allen Geschlechten des Steins vnnd Podagrams/ sampt der selben heilung zwen Tr | 364 |
| Nr. 111 Georg Forberger an Kurfürst August von Sachsen, 16. November 1574 aus: Ms | 374 |
| Nr. 112 Georg Forberger an Pfalzgraf Reichardt, 1. März 1579 aus: Paracelsus, Kleine Wundartzney [...] drey Bücher begreiffendt. Deßgleichen auch zwey Fragment/ das eine von dem rechten Drittentheil der grossen Wundartzney/ Das Ander von den fünff Bücher | 384 |
| Nr. 113 Johannes Montanus an Leonhard Thurneisser, 16. April 1574 aus: Ms | 397 |
| Nr. 114 Johannes Montanus an Leonhard Thurneisser, 15. Mai 1576 aus: Ms | 406 |
| Nr. 115 Johann Fischart an Leser, 1574 aus: Onomastica II, Straßburg 1574 | 411 |
| Nr. 116 Johann Fischart an Alchemicaleser, 1581 aus: I. CORRECTORIVM ALCHYMIAE RICHARDI ANGLICI. Das ist Reformierte Alchimy/ oder Alchimeibesserung/ vnd Straffung der Alchimistischen Mißpräuch [...]. II. RAINMVNDI LVLLI APERTOrium et Accuratio Vegetabil | 427 |
| Nr. 117 Anonymus an Michael Neander, 9. August 1575 aus: Michael Neander, ORBIS TERRAE PARTIVM SVCCINCTA EXPLICATIO, SEV SIMPLEX ENVmeratio distributa in singularum partium regiones, Leipzig 1586 | 444 |
| Nr. 118 Bartholomäus Schobinger an N. N., ca. 1576 (?) aus: Ms | 464 |
| Nr. 119 Bartholomäus Schobinger an Alexander von Suchten, 1576 (1567?) aus: Ms | 480 |
| Nr. 120 Johann Franke an Leonhard Thurneisser, 3. Januar 1578 aus: Ms | 488 |
| Nr. 121 Johann Franke an Leonhard Thurneisser, 21. Februar 1578 aus: Ms | 503 |
| Nr. 122 Johann Franke an Leonhard Thurneisser, 15. März 1582 aus: Ms | 508 |
| Nr. 123 Johann Franke an Leonhard Thurneisser, 19. Juli 1582 aus: Ms | 525 |
| Nr. 124 Johann Franke an Leonhard Thurneisser, 24. August 1582 aus: Ms | 533 |
| Nr. 125 Abraham Behem an Valentin Weigel, 29. Mai 1579 aus: Ms | 539 |
| Nr. 126 Johann Arndt an Theodor Zwinger, 2. September 1579 aus: Ms | 558 |
| Nr. 127 Christophorus Pannonius an Leonhard Thurneisser, 12. April 1581 aus: Ms | 572 |
| Nr. 128 Bernard Gilles Penot an Johann Arndt, 15. August 1581 aus: Paracelsus, Centum quindecim curationes experimentaque, hrsg. von B. G. Penot, Lyon 1582 | 583 |
| Nr. 129 Bernardus Gilles Penot an Petrus Winzius, 1. Januar 1594 aus: TRACTATVS VARII, DE VERA PRAEPARATIONE ET VSV MEDICAMENTORVM CHYMICOrum, hrsg. von B. G. Penotus, Frankfurt/M. 1594 (lateinisch). – Theophrastisch VADE MECVM. Das ist: Etliche sehr nüt | 608 |
| Nr. 130 Bernard Gilles Penot an Andreas Libavius, 1600 aus: Apologia [...] ad Iosephi Michelii [...] scriptum, Frankfurt/M. 1600 | 623 |
| Nr. 131 Bernard Gilles Penot an Jacob Zwinger, 17. Juni 1600 aus: Ms | 670 |
| Nr. 132 Bernard Gilles Penot an Jacob Zwinger, 29. August 1600 aus: Ms | 677 |
| Nr. 133 Bernard Gilles Penot an Jacob Zwinger, 19. April 1604 aus: Ms | 681 |
| Nr. 134 Bernard Gilles Penot an Jacob Zwinger, 22. Februar 1606 aus: Ms | 686 |
| Nr. 135 Bernard Gilles Penot an Jacob Zwinger, 6. September 1606 aus: Ms | 691 |
| Nr. 136 Bernard Gilles Penot an Jacob Zwinger, 28. Januar 1607 aus: Ms | 695 |
| Nr. 137 Bernard Gilles Penot an Andreas Libavius, 1. Januar 1608 aus: DE DENARIO MEDICO, Bern 1608 | 698 |
| Nr. 138 Hieronymus Reusner an Martin Ruland d. Ä., 1. September 1582 aus: PANDORA, Das ist/Die Edleste Gab Gottes/oder der Werde vnnd Heilsamme Stein der Weisen/ mit welchem die alten Philosophi/ auch Theophrastus Paracelsus, die vnuollkommene Metallen [ | 704 |
| Nr. 139 Samuel Siderocrates an Bischof Johann (Straßburg) und Bischof Eberhard (Speyer), 22. Juni 1583 aus: CYCLOPAEDIA PARACELSICA CHRISTIANA, hrsg. von S. Siderocrates, Straßburg 1585 | 737 |
| Nr. 140 Anonymus an Leser, vor 1583 aus: CYCLOPAEDIA PARACELSICA CHRISTIANA, hrsg. von S. Siderocrates, Straßburg 1585 | 753 |
| Nr. 141 Lucas Bathodius an Bischof Johann von Manderscheid, 5. März 1584 aus: Paracelsus, DE NATVRA RERVM, IX Bücher, hrsg. von L. Bathodius, Straßburg 1584 | 771 |
| Nr. 142 Guillaume Mailan an Theodor Zwinger, 1587 aus: Ms | 787 |
| Nr. 143 Martin Faber an Wilhelm von Rosenberg, 10. August 1588 aus: Ms | 801 |
| Nr. 144 Johann Huser an Kurfürst-Erzbischof Ernst von Bayern, 3. Januar 1589 aus: Paracelsus, Bücher vnd Schrifften, hrsg. von J. Huser, Tl. 1, Basel 1589 | 813 |
| Nr. 145 Johann Huser an Paracelsusleser, 1589 aus: Paracelsus, Bücher vnd Schrifften, hrsg. von J. Huser, Tl. 1, Basel 1589 | 839 |
| Nr. 146 Johannes Gramann an Leser, 13. Februar 1593 aus: APOLOGETICA REFVTATIO CALVMNIAE, Erfurt 1593 | 859 |
| Nr. 147 Johann Schauberdt an Alchemicaleser, 1599 aus: Kurtzer Bericht Von dem Fundament der hohen Kunst Voarchadumiae, wider die falschen vnd vntrewen Alchimisten. II. DE AVRO ETLVNA POTABILI. III. TABELLAE SMARAGDInae clariss[imi] Hermetis Trismegisti | 873 |
| Nr. 148 Johann Schauberdt an Graf Johann von Stolberg, 1. Mai 1599 aus: Kurtzer Bericht Von dem Fundament der hohen Kunst Voarchadumiae, wider die falschen vnd vntrewen Alchimisten. II. DE AVRO ET LVNA POTABILI. III. TABELLAE SMARAGDInae clariss[imi] Her | 883 |
| Nr. 149 Johann Schauberdt an Joachim Friedrich und Katharina von Brandenburg, 1602 aus: Johannes von Padua, KATO.TOSOFIA ID EST, Consummata sapientia seu PHILOSOPHIA SACRA, praxis de lapide Minerali, hrsg. von J. Schauberdt, Magdeburg 1602 | 906 |
| Nr. 150 Elias Montanus an Herzog Joachim Friedrich von Liegnitz-Brieg, Herzogin Anna Maria von Li
|